Z uwagi na małą przestrzeń w obrębie kręgosłupa dla struktur nerwowych istnieje tu możliwość ich uszkodzenia. Aby temu zapobiec uczestnicy otrzymują precyzyjne informacje kiedy leczyć zachowawczo pacjentów z bólami pleców, a kiedy odesłać ich do specjalistów (dalsza diagnostyka, leczenie farmakologiczne, leczenie operacyjne). Jak zawsze - sposób leczenia manualnego będzie zależał od wyników badania manualnego. To badanie musi być wykonane perfekcyjnie. Uczestnicy nauczą się sposobów oceny zarówno ruchomości ogólnej kręgosłupa jak i ruchomości między kręgami we wszystkich jego segmentach. W przypadku hipomobilności zastosowanie znajdą techniki mobilizacji, a w przypadku hipermobilności przedstawione zostaną sposoby ochrony takich segmentów. Dokładne przykłady postępowania w konkretnych przypadkach klinicznych prezentowane będą podczas kursu nr 7. (AWS 1), który jest kontynuacją kursu UWS.
Kurs podzielony został na 3 bloki:
1.Połączenia miednicy.
2.Badanie i leczenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
3.Badanie odcinka piersiowego kręgosłupa (leczenie odcinka piersiowego realizowane będzie podczas kursu nr 4 - OWS).
Każdy blok przedstawiany jest w następującej kolejności
1.Anatomia i biomechanika.
2.Badanie palpacyjne szczegółów budowy anatomicznej.
3.Techniki badania ogólnych ruchów anatomicznych (sprzężonych i niesprzężonych).
4.Techniki badania ruchów anatomicznych w pojedynczych segmentach.
5.Techniki leczenia tkanek miękkich.
6.Techniki uruchamiania hipomobilnych segmentów.
7.Testy kontrolne.
Dzień 1
Ogólne wprowadzenie do badania:
ogólna budowa całego kręgosłupa (krzywizny, kształt kręgów, więzadła i mięśnie),
przyczyny bólu pleców,
unerwienie struktur okołokręgosłupowych,
ucisk struktur nerwowych: mielopatia i neuropatia,
mechaniczne przyczyny bólu: uszkodzenie dysku, zespół dysfunkcji, złe nawyki postawy,
niemechaniczne przyczyny bólu: zakażenie, zapalenie, guz, choroby metaboliczne, reumatyczne itp.
Program badania kręgosłupa:
wywiad,
oglądanie pacjenta,
testy lokalizujące objawy bólowe – kurs AEX 1 i AWS 1,
badanie ogólnych ruchów anatomicznych – czynnie i biernie,
badanie bierne zakresu ruchu w poszczególnych segmentach kręgosłupa: zginanie, prostowanie, rotacja, gra stawowa,
badanie palpacyjne,
badanie układu nerwowego: badanie neurodynamiczne - testy napięciowe i ruchomości struktur nerwowych, badanie przewodnictwa nerwowego - badanie odruchów, badanie czucia, badanie mięśni wskaźnikowych,
badania dodatkowe: np. badania obrazowe – RTG, MR, CT, badania laboratoryjne – badania krwi.
Połączenia miednicy (stawy krzyżowo – biodrowe, spojenie łonowe, kość guziczna):
anatomia i biomechanika,
badanie palpacyjne szczegółów budowy anatomicznej.
Techniki badania połączeń miednicy:
techniki badania w pozycji stojącej – testy czynne,
bierne testy ruchomości: nutacja i kontrnutacja,
testy prowokacyjne w leżeniu przodem,
testy na stabilność,
badanie ustawienia kości guzicznej i techniki repozycji (omówienie),
badanie spojenia łonowego.
Dzień 2
Techniki leczenia tkanek miękkich w rejonie miednicy:
masaż poprzeczny mięśni pośladkowych średnich i małych,
masaż funkcyjny mm. odwodzicieli stawów biodrowych,
masaż poprzeczny mięśni przywodzicieli,
masaż poprzeczny więzadła biodrowo-lędźwiowego (mm. wielodzielnych?).
Techniki mobilizacji stawów krzyżowo-biodrowych:
kość biodrowa dobrzusznie (przednia rotacja kości biodrowej),
kość biodrowa dogrzbietowo (tylna rotacja kości biodrowej),
kość krzyżowa doczaszkowo,
kość krzyżowa doogonowo,
stabilizacja pasem w przypadku hipermobilności.
Testy kontrolne.
Odcinek lędźwiowy kręgosłupa:
anatomia i biomechanika,
badanie palpacyjne szczegółów budowy anatomicznej.
Wzorce ruchu kręgosłupa: ruchy sprzężone i niesprzężone.
Techniki badania odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
Testy prowokacyjne w pozycji stojącej (różnicowanie objawów).
Testowanie układu nerwowego:
skłon w przód bolesny – nerw kulszowy – testy różnicowe,
test SLUMP w siadzie,
odwrócony test SLUMP wg Evjentha,
test SLUMP w siadzie z trakcją i kompresją osiową kręgosłupa,
test SLUMP w pozycji stojącej,
test SLUMP w leżeniu bokiem,
test cięciwy łuku w leżeniu tyłem, w siadzie i w pozycji stojącej,
badanie nerwu udowego w leżeniu przodem, w pozycji stojącej i w leżeniu bokiem,
test IVAN.
Zginanie stawu kolanowego w pozycji leżenia przodem bolesne z przodu uda – różnicowanie:
mięsień prosty uda,
nerw udowy.
Zginanie stawu kolanowego w pozycji leżenia przodem bolesne w L-S – różnicowanie:
mięsień prosty uda,
nerw udowy,
staw krzyżowo – biodrowy,
odcinek L-S.
Badanie czucia dotyku i bólu w dermatomach L1-S3.
Badanie odruchów:
mm. przywodziciele,
ścięgno rzepki,
m. piszczelowy tylny,
ścięgno Achillesa.
Badanie siły mięśni wskaźnikowych z korzeni: L1 - S3.
Badanie objawów ucisku rdzenia:
chód ataktyczny,
odruch kloniczny,
odruch Babińskiego,
wygórowanie odruchów ścięgnistych,
odruch brzuszny (trzewny).
Dzień 3
Techniki badania odcinka lędźwiowego kręgosłupa – ciąg dalszy:
testy prowokacyjne w pozycji stojącej – ciąg dalszy,
trakcja i kompresja w pozycji stojącej i siedzącej,
badanie ogólnych ruchów anatomicznych w siadzie – testy prowokacyjne (zginanie, prostowanie, rotacja w ruchach sprzężonych, rotacja w ruchach niesprzężonych),
badanie ruchów anatomicznych w pojedynczych segmentach w siadzie (zginanie, prostowanie, rotacja w ruchach sprzężonych),
badanie ruchów anatomicznych w pojedynczych segmentach w leżeniu bokiem (zginanie, prostowanie, luz do rotacji),
interpretacja objawów: tyłozmyk, przodozmyk, zablokowanie i przykurcz torebkowo-więzadłowy w manualnej skali ruchomości,
test monety (klucza),
badanie gry stawowej w leżeniu bokiem i w leżeniu przodem,
test prowokacyjny w leżeniu przodem – test sprężynowania i rotacji w segmencie,
badanie trakcji w leżeniu tyłem.
Techniki leczenia tkanek miękkich w odcinku lędźwiowym kręgosłupa:
masaż podłużny i poprzeczny m. prostownika grzbietu,
masaż funkcyjny m. prostownika grzbietu w zgięciu i w wyproście w leżeniu przodem,
masaż poprzeczny m. prostownika grzbietu w leżeniu bokiem,
masaż funkcyjny m. prostownika grzbietu w zgięciu i w wyproście w leżeniu bokiem,
masaż poprzeczny m. czworobocznego lędźwi.
Techniki leczenia krążków międzykręgowych i stawów odcinka lędźwiowego kręgosłupa:
ogólna trakcja osiowa w leżeniu przodem i tyłem,
trakcja w jednym segmencie na przykładzie L2-L3 i L5-S1,
autotrakcja,
mobilizacja ślizgowa dla poprawy zgięcia w leżeniu bokiem,
mobilizacja ślizgowa dla poprawy wyprostu w leżeniu bokiem,
separacja w stawach międzykręgowych dla poprawy zgięcia lub wyprostu w leżeniu przodem.
Dzień 4
Techniki leczenia krążków międzykręgowych i stawów odcinka lędźwiowego kręgosłupa – ciąg dalszy:
mobilizacja dla poprawy rotacji w zgięciu lub w wyproście w leżeniu bokiem.
Odcinek piersiowy kręgosłupa:
anatomia i biomechanika,
badanie palpacyjne szczegółów budowy anatomicznej.
Techniki badania odcinka piersiowego kręgosłupa:
badanie ogólne ruchów anatomicznych w siadzie (zginanie, prostowanie, rotacja w ruchach sprzężonych i niesprzężonych),
badanie trakcji i kompresji w siadzie,
testy bezpieczeństwa – złamanie żebra, złamanie kręgu, ucisk struktur nerwowych, dysk,
badanie ruchów anatomicznych w pojedynczych segmentach (zginanie, prostowanie, rotacja w ruchach sprzężonych) w siadzie,
badanie gry stawowej w siadzie,
badanie ustawienia i ruchomości żeber w siadzie,
test prowokacyjny w leżeniu przodem – test sprężynowania i rotacji w segmencie,
badanie ruchomości żeber w leżeniu przodem,
badanie ruchów anatomicznych w pojedynczych segmentach (zginanie, prostowanie, rotacja w ruchach sprzężonych) w leżeniu bokiem,
badanie gry stawowej w leżeniu bokiem,
badanie ruchomości żeber górnych w leżeniu tyłem,
badanie ruchomości żeber dolnych w leżeniu bokiem.